13 آذر روز درگذشت استاد جلال تاج اصفهانی، هنرمندی که می توان او را نماد مناعت طبع و مهربانی با سایر مردم و طبیعت نامید.

استاد تاج اصفهانی هنرمندی نامدار و مهربان

به گزارش «اولفای» و به نقل از خبرگزاری ایرنا، در دورانی که تکبر برخی از هنرمندان به ویژه هنرمندان عرصه موسیقی لطافت را از هنر گرفته و بعضا مادیات هدف اصلی شماری از هنرمندان شده است، یادآوری اینکه صفات و سجایای اخلاقی را نباید از یاد برد، خالی از لطف نیست.

اشاره به اینکه هنرمندانی نیز بودند که فروتنی را سرلوحه کار خود قرار دادند و برای همین موضوع، همواره در یادها و خاطره ها می مانند، به اندازه بررسی آثار هنرمندان ارزش دارد.

امروز 13 آذر روز درگذشت استاد جلال تاج اصفهانی، صاحب مکتب آواز اصفهان است، از جمله هنرمندانی که نه تنها در رشته خود به مدارج عالی دست یافت، بلکه در زندگی خود اخلاق نیکو را نیز به درستی بجا آورد.

به عقیده و اذعان نزدیکان و شاگردان تاج اصفهانی، این استاد آواز به غیر از هنر والا، عدالت خواهی، مردم داری، تواضع و عدم تکبر باعث شده او برغم گذشت سالهای متمادی همچنان از محبوبیت بالایی برخوردار باشد.

علی اصغر شاهزیدی استاد آواز و از شاگردان تاج اصفهانی در این باره می گوید: مراسم سالگرد استاد تاج، سال به سال بهتر برگزار می شود و علاقه مندان بیشتری از راه های دور و نزدیک در مراسم بزرگداشت او حضور می یابند.

وی که خود برگزارکننده اصلی مراسم سالگرد تاج اصفهانی است، ادامه داد: مناعت طبع و تسلط به موسیقی از صفات بارز تاج اصفهانی محسوب می شود.

پروین تاج اصفهانی فرزند این استاد شهیر ایرانی نیز در این باره می گوید: پدرم معتقد بود که مهربانی و احترام به طبیعت و همه حیوانات، احترام به خداوند است.

او در باره اینکه چرا پس از گذشت بیش از سه دهه از درگذشت این هنرمند، هنوز شمار زیادی از هنرمندان از سراسر ایران در مراسم یادبود اوحضور می یابند، خاطرنشان کرد:

"در زمان بچگی به یاد دارم که هر شخصی در کوچه و خیابان از پدرم درخواست می کرد که قطعه ای را اجرا کند، بی درنگ و بدون غرور برای شخص و یا افراد حاضر می خواند، به همین دلیل از همان ایام به همه هنرمندان به مردمی بودن او اشاره می کردند و هم اکنون نیز این ویژگی تاج اصفهانی به نیکی یاد می شود."

فرزند تاج اصفهانی همچنین افزود:

"به یاد ندارم که کسی بخاطر رفتار و یا سخنی از پدرم رنجیده باشد."

محمدرضا شجریان از استادان برجسته فعلی، تاج اصفهانی رااینگونه توصیف کرده است:

"شادروان تاج، مردی سلیم النفس و با مناعت طبع بود که هرگز در طول زندگی بخاطر مال دنیا و مسائل مادی به کسی کرنش نکرد و به این خاطر مدح کسی را نگفت و از همه تعریف و تمجید می کرد، شاید کسی بخاطر نداشته باشد که او حتی یک بار از کسی گلایه یا از کسی بد گفته باشد، او حتی اگر از کسی رنجش داشت، این رنج و آزردگی را با سکوت بزرگوارانه تحمل می کرد. تاج از استادانش با احترام فراوانی یاد و با دوستانش با مهربانی رفتار می کرد و حتی تا آخرین روزهای عمر به اغلب دوستانش سرکشی می کرد و با شاگردانش نیز مهربان بود و مانند پدری خود را موظف به غمخواری آنان می دانست."

علیرضا افتخاری نیز از هنرمندان فعلی، درباره مهم‌ترین ویژگی اخلاقی استاد تاج اصفهانی می گوید:

"استاد تاج همواره این بیت از سعدی را به زبان می‌آوردند: «دنیا نیرزد آنکه پریشان کنی دلی / زنهار بد مکن که نکرده است عاقلی»."

وی ادامه داد:

"استاد تاج، همیشه تکیه کلامش بر دل ‌نشکستن تأکید داشت؛ که آقا، کاری نکن که آه یک نفر تو را بگیرد. ای آقایی که ادعا می‌کنی من رئیسم یا من مدیرم، دل زیردست خود را مشکن. دنیا نیرزد آنکه پریشان کنی دلی!"

افتخاری خاطرنشان کرد:

"استاد تاج از نظر اخلاقی بگونه ای بود که سعی می‌کرد حتی پا روی مورچه‌ ای نگذارد. ایشان حتی حواسشان بود که مانند برخی افراد که با طمطراق و غرور پایشان را روی خاک می‌ گذارند و حرکت می‌کنند، پا روی خاک نگذارند. حواسش بود که خدای ناکرده حرفی یا سخنی را به زبان نیاورند که دلی را آزار بدهد."

تاج اصفهانی در سال 1282در اصفهان‏ متولد شد، پدرش شیخ اسماعیل معروف به 'تاج الواعظین' بود که تا حدی با دستگاه های‏ موسیقی سنتی ایرانی‏ آشنایی داشت.

تاج در 10 سالگی نزد پدر و استادانی همچون سیدعبدالرحیم اصفهانی، نایب اسدالله، میرزا حسین عندلیب و حبیب شاطرحاجیبه به دانش اندوزی پرداخت.

وی به اشعار سعدی علاقه زیادی داشت و گزیده هایی از اشعار سعدی و دیگر شاعران را حفظ بود و هنگام اجرای آواز به تناسب زمان و محیط، از آن اشعار استفاده می کرد.

او از سال 1319 همکاری با رادیو را آغاز کرد و از 1328 به همکاری با رادیو اصفهان پرداخت و ضمن خوانندگی، سرپرست نوازنندگان رادیو اصفهان شد.

وی در رادیو اصفهان به اجرای برنامه هایی با تار اکبرخان نوروزی و برنامه آموزش گوشه های دستگاه های موسیقی ایرانی مبادرت کرد.

در فهرست شاگردان برجسته او می توان از حسین خواجه امیری (ایرج)، علی اصغر شاهزیدی، عسگری آقاجانیان میری، محمدتقی سعیدی ولاشانی، فضل الله شاه زمانی، سیدرضا طباطبایی کربکندی، علیرضا افتخاری، مرتضی شریف، ناصر یزدخواستی، رضا قرنیان اصفهانی، حمیدرضا نوربخش و نصرالله معین نام برد.

تاج اصفهانی در بامداد 13 آذر 1360 در 78 سالگی در منزل پدری در اصفهان دارفانی را وداع گفت.

مراسم بزرگداشت این چهره هنری هرساله با شکوه تر از سال قبل در جوار آرامگاه وی در تکیه 'سیدالعراقین' تخت پولاد اصفهان با حضور جمعی پرشور از هنرمندان، نویسندگان، موسیقیدان ها، مردم، استادان و پیشکسوتان عرصه فرهنگ و ادب برگزار می شود.

در موسیقی آوازی ایران سه مکتب وجود دارد که عبارتند از: مکتب اصفهان، مکتب تبریز، مکتب تهران. و در مکتب آواز اصفهان ادای شعر و تحویل آن به شنونده از اهمیت فوق العاده ای برخوردار است و به دلیل الزامات موسیقایی نباید خدشه ای به مفهوم و یا ادای شعر وارد شود.