فیلم مستند «خواب ابراهیم» که در قیاس با ژانر مستند، از ساختار متفاوتی برخوردار است، با موسیقی های مختلف متن انتخابی عجین شده است.

موج سواری موسیقی های انتخابی* نازنین شادپی

فیلم «خواب ابراهیم» که به نوعی پشت صحنه هایی از فیلم «چ» ساخته ابراهیم حاتمی کیا است، روایت و ریتم خاص خودش را دارد، طبیعی است در چنین نحوه بیانی، فیلم، از موسیقی متن خاصی سود برده باشد.

فیلم در بخش های روایت داستانی خود، از موسیقی های مختلفی سود برده است؛ که یکی از بهترین و تاثیرگذارترین صحنه های آغشته به موسیقی گوش نواز، نمای نشان دادن آماده سازی صحنه برای روایت بخش کوتاهی از زندگی شهید مصطفی چمران، با قطعه معروف «نسینی الدنیا» با صدای «راغب علامه» یکی از معروف ترین خواننده های پاپ لبنانی است؛ قطعه ای که زیرکی کریمی را در انتخاب نشان می دهد. از این انتخاب می توان به شناخت کریمی از موسیقی پی برد چرا که در فیلم، مرور خاطرات شهید چمران را می بینیم و متنی که «ساخت بهترین خاطرات زندگی» را بیان می کند.

در دیگر بخش های فیلم نیز موسیقی های مختلفی شنیده می شود که حجم کم، کم رنگ شدن شان را در ذهن بیننده سبب شده است. شاید بتوان گفت بیشترین تاثیر موسیقایی بر بیننده را قطعه لبنانی موجب شده است؛ صحنه های آرام و خنده های همسر لبنانی شهید چمران و آغوش بازش برای ابراز نهایت محبت به فرزندان، به شدت با موسیقی انتخابی کریمی گره خورده است.

انتخاب موسیقی های درست و هوشمندانه کریمی، ریتم کند فیلم را بلعیده و فرصت کسل شدن را از بیننده ربوده است؛ درست به مانند نمایی که گروه انیمیشن را در حال اتود زدن برای ساخت و طراحی نمای برخورد هلیکوپتر به کوه را نشان می‌دهد که موسیقی ایرانی با صدای تار، طنین انداز فضای سنگین حاکم بر پشت صحنه فیلم می شود. در این نماها بداهه نوازی یکی از اعضای گروه را که برای ایجاد یک فضای متفاوت خلاقانه، دست به ساز برده است، می شنویم! چرا که یکی از ویژگی های موسیقی ایرانی، تعمق و تفکر است؛ در اینجا باز هم زیرکی محمود کریمی بدجوری خودنمایی می کند!

فیلم با انواع موسیقی های خرد و کوچک، زلف گره زده است اما در نماهای نشان دادن روند ساخت موسیقی متن فیلم «چ» توسط فردین خلعتبری، سکوتی عمیق اختیار می کند تا موسیقی متن فیلم «چ»، رخ بنماید. میزان شعور، شناخت و درک موسیقایی محمود کریمی در هر نمایی از فیلم دیده نشود، در سکوت عامدانه اش در نماهای به تصویر کشیدن میزان تلاش و زحمت فردین خلعتبری و گروهش برای ساخت یک موسیقی تاثیرگذار، به شدت پررنگ دیده می شود.

موسیقی متن فیلم های کوتاه و بلند سینمایی، یکی از کاراکترهای اصلی فیلم محسوب می شود اما در فیلم های مستند، یکی از عوامل پشت صحنه به حساب می آید و چه خوب است اگر دیگر مستندسازان، از نقش مهم موسیقی در بیان ناگفته ها و نانوشته ها غافل نشوند.

منبع: خبرگزاری ایرنا